Thành công bước đầu của mô hình trường học bán trú đó là duy trì tỷ lệ chuyên cần, bởi chỉ khi học sinh đi học đều đặn thì việc học của các em mới không bị gián đoạn. Khi đó chúng ta mới bàn đến công tác nâng cao chất lượng giáo dục.
Thế nhưng thực tế hiện nay tại một số trường bán trú được xây dựng ở những vùng đặc biệt khó khăn thì công tác duy trì sĩ số lại gặp nhiều trở ngại khi các em được xem là lao động chính trong gia đình.
Trường PTDT Bán trú THCS Ama Trang Lơng, xã Ia Hla, huyện Chư Pưh nằm trên một quả đồi rộng khoảng 15 ngàn ha. Trường được đầu tư xây dựng vào năm 2019 đã tạo điểu kiện thuận lợi cho học sinh của 8 thôn, làng thuộc xã vùng 3 của huyện Chư Pưh được đến trường. Được ăn ở tại trường, nhiều em cách xa trường từ 5 đến 7 cây số giờ đây không còn phải vất vả, đi lại mỗi ngày. Thế nhưng, đáng buồn là chẳng mấy khi một lớp học lại có đông đủ học sinh, nhất là thời gian cao điểm của mùa vụ.
Em Trần Phương Anh, HS lớp 9A – Trường PTDT Bán trú THCS Ama Trang Lơng, xã Ia Hla, huyện Chư Pưh nói: “Lớp em cũng có nhiều bạn thường đi học không đầy đủ và nghỉ cũng tầm 4 đến 5 ngày và các bạn nghỉ toàn là các bạn người Jrai giúp bố mẹ làm nương rẫy, làm cà, nhổ mỳ.
Cô giáo Phan Mộng Kỷ Niệm, Trường PTDT Bán trú THCS Ama Trang Lơng, xã Ia Hla, huyện Chư Pưh cho biết: “Bên cạnh ba mẹ các em là lao động chính thì các em cũng là lao động chính. Cho nên là đôi lúc các em bị phụ huynh gọi về để đi làm một, hai ngày nên sĩ số của trường đôi lúc cũng chưa được đảm bảo, ngày thì vắng 1 đến 2 em do nhu cầu lao động trên địa bàn xã phục vụ cho bữa ăn hàng ngày gia đình của các em. Nhiều gia đình đông con lắm cho nên là các em phải bỏ trường để về giúp bố mẹ để lao động hàng ngày để bổ sung thêm bữa ăn cho các em”.
Một năm có rất nhiều vụ thu hoạch, mỗi một vụ mùa như vậy các em lại phải nghỉ học để phụ giúp gia đình. Vì vậy mà chắc chắn chất lượng học tập của các em sẽ không cao. Theo nhà trường thì cứ cuối tuần các em được về thăm nhà một lần. Để duy trì tỷ lệ chuyên cần,Trường PTDT Bán trú THCS Ama Trang Lơng, xã Ia Hla, huyện Chư Pưh thường xuyên tổ chức các hoạt động vui chơi tạo hứng thú cho các em trong học tập. Nhưng xem ra hiệu quả cũng chưa cao vì các em còn phải phụ giúp cha mẹ công việc gia đình.
Thầy giáo Trần Đình Thường, Hiệu trưởng Trường PTDT Bán trú THCS Ama Trang Lơng, xã Ia Hla, huyện Chư Pưh cho biết: “Về vấn đề duy trì sĩ số học sinh thì cũng gặp không ít khó khăn vì theo tập tục, thói quen của các em là vào các mùa màng hầu như có một số em ở một số lớp các em vắng từ 3 đến 4 em để ở nhà giúp việc với gia đình. Để duy trì sĩ số tỷ lệ chuyên cần trên lớp nhà trường phải thường xuyên tổ chức các hoạt động thể dục thể thao để tạo sân chơi thu hút các em đến trường”.
Trường PTDT Bán trú THCS Ama Trang Lơng, xã Ia Hla, huyện Chư Pưh hiện có 310 học sinh, trong đó có 130 đủ điều kiện ăn ở tại trường theo Nghị định 116 của Chính phủ. Nhưng nếu như câu chuyện về duy trì sĩ số học sinh chưa được giải quyết tốt thì đương nhiên chất lượng dạy và học sẽ khó có thể được nâng cao.
Gia Lai hiện có 17 trường PTDT Nội trú, 25 trường PTDT Bán trú. Thời gian tới, địa phương vẫn xác định việc mở rộng các trường bán trú ở những vùng đặc biệt khó khăn vẫn là giải pháp căn cơ để duy trì sĩ số học sinh. Vì vậy, nhiệm vụ của các nhà trường hiện nay đó là thực hiện tốt công tác tuyên truyền để người dân nhận thức việc học của con em mới là quan trọng, mới là con đường duy nhất giúp các em có được cuộc sống tốt hơn./.
Lệ Xuân, Phi Long