Trong sản xuất nông nghiệp hiện nay,một yếu tố quan trọng đó là sự thuận lợi của thời tiết; tuy nhiên với những diễn biến bất thường, mà đặc biệt là tình hình khô hạn thiếu nước tưới cho cây trồng đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng khiến cho sản xuất nông nghiệp ngày càng khó khăn. Thực tế này đòi hỏi các địa phương cũng như ngành chuyên môn cần có những tính toán và giải pháp để phát triển nông nghiệp một cách bền vững, nhất là việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trong tình hình khô hạn như hiện nay.
Tại một số địa phương trong tỉnh mà phần lớn nguồn nước phục vụ cho sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào các mạch ngầm
20 năm qua, có lẽ chưa năm nào bà con nông dân tỉnh Gia Lai nói chung và người trồng rau xanh ở huyện Đak Pơ nói riêng phải đối mặt và gánh chịu những thiệt hại nặng nề trong sản xuất nông nghiệp do khô hạn gây ra như năm nay. Cây trồng thiếu nước tưới trong những giai đoạn quan trọng của thời kỳ sinh trưởng và phát triển, dẫn đến năng suất giảm và kéo theo thu nhập của người trồng rau cũng bấp bênh.Thế nhưng điều khiến người nông dân lo lắng đó là những vụ sản xuất tiếp theo sẽ như thế nào nếu tình hình khô hạn cứ tiếp diễn và ngày càng nghiêm trọng.
Chị Phạm Thị Thanh Thủy – Thôn Tân Sơn, xã Tân An, huyện Đak Pơ, tỉnh Gia Lai cho biết: “Nước thì nói chung không đủ tưới, phải canh cả đêm, thậm chí canh từ trưa đến chiều rồi đến sáng hôm sau mới đủ.Tưới 1 ngày tưới 1 lần thôi.So với mấy năm trước thì nước hết sớm và khô hạn sớm quá”.
Dự báo năm 2016, tình hình hạn hán sẽ xảy ra trên diện rộng tại nhiều tỉnh thành trên cả nước và Gia Lai cũng không ngoại lệ. Tại một số địa phương trong tỉnh mà phần lớn nguồn nước phục vụ cho sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào các mạch ngầm, khó khăn đang chồng chất khó khăn lên người nông dân khi nguồn nước từ các ao, hồ, sông, suối ngày dần cạn kiệt. Trước thực tế này, vấn đề chuyển đổi cơ cấu cây trồng cũng đã được các địa phương tính đến, trong đó ưu tiên cho những diện tích lúa nước không đảm bảo nguồn nước tưới; đồng thời hướng đến các loại cây trồng với khả năng chịu hạn cao và phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương. Tìm hiểu vấn đề này tại huyện Ia Grai ông Đào Lân Hưng – Trưởng phòng NN&PTNT huyện IaGrai, tỉnh Gia Lai cho biết: “Huyện cũng đã có chủ trương những vùng nào có khả năng bơm tưới được thì sẵn sàng hỗ trợ bơm tưới, nhưng phải căn cứ vào hiệu quả mang lại; chứ nếu mà chi phí bỏ ra lớn hơn giá trị thu vào và việc hỗ trợ không mang lại hiệu quả về kinh tế thì huyện kiên quyết không thực hiện biện pháp này. Còn về chuyển đổi cơ cấu cây trồng thì cũng là 1 hướng đáng quan tâm và cần có nhiều cái chúng ta phải nghiên cứu cho kỹ,những cây trồng nào phải phù hợp trên chất ruộng đấy chứ nếu những cây không phù hợp thì xuống cũng không phát triển được”.
Thực tế những khó khăn trong sản xuất nông nghiệp đối với người nông dân là điều khó tránh khỏi, nhất là những rủi ro do thời tiết gây ra. Thế nhưng cũng chính từ thực tế này mà rất cần có nhiều giải pháp đồng bộ hơn nữa từ các địa phương và ngành chuyên môn để người dân có thể yên tâm phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng ngày càng bền vững ./.
Mỹ Tiến – Đặng Trà – Xuân Huy