Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh là nơi giao thương hàng hóa giữa Gia Lai với các tỉnh Đông Bắc Campuchia và các tỉnh Nam Lào. Thời gian qua, các lực lượng chức năng tại Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất nhập khẩu hàng hóa và xuất nhập cảnh qua Cửa khẩu. Tuy nhiên, các phần mềm quản lý của các đơn vị chức năng chưa có sự liên thông, gắn kết thống nhất nên công tác quản lý, theo dõi, giám sát, đánh giá toàn bộ hoạt động của khu vực cửa khẩu gặp rất nhiều khó khăn, thiếu sự đồng nhất, có nguy cơ phát sinh nhiều vấn đề không minh bạch. Chính vì vậy, Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đang hướng đến xây dựng nền tảng cửa khẩu số mang tính đồng bộ, nhanh chóng và hiệu quả.
Trung bình mỗi tháng có khoảng hơn 1 nghìn 300 phương tiện vận tải xuất nhập cảnh qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Đây chủ yếu là các phương tiện vận chuyển hàng hóa nông sản và vận chuyển hành khách xuất nhập cảnh. Tính riêng trong 9 tháng năm 2023, kim ngạch xuất nhập khẩu tại Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đạt trên 102 triệu USD, con số này được đánh giá là chưa xứng với tiềm năng của Cửa khẩu này. Do đó, triển khai nền tảng cửa khẩu số được xem là một trong những giải pháp để thúc đẩy kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh trong thời gian tới tăng cao. Đây cũng chính là mong muốn của các doanh nghiệp đang trực tiếp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu tại Cửa khẩu này.
Ông Đào Trọng Vũ – Cán bộ xuất nhập khẩu, Công ty cổ phần nông nghiệp Trường Hải nói: “Hàng hóa của công ty 1 tháng khoảng 500 đến 600 container đi qua cửa khẩu. Việc số hóa đang tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động. Đối với doanh nghiệp nhất trí triển khai theo mô hình mới vì thủ tục càng nhanh thì hàng hóa càng được vận chuyển nhanh, thuận lợi.”
Với nền tảng cửa khẩu số, mỗi doanh nghiệp sẽ được cấp một tài khoản riêng, chỉ cần kê khai một lần qua mạng internet. Các đơn vị quản lý cũng được đồng bộ kiểm tra, xác nhận thông quan qua một phần mềm duy nhất. Mặt khác, nền tảng cửa khẩu số ứng dụng công nghệ camera AI để nhận dạng biển số xe, kết nối với bản đồ số và hệ thống định vị để điều tiết, giám sát mật độ lưu lượng của phương tiện và đặc biệt là kết nối liên thông, chia sẻ cơ sở dữ liệu với các đơn vị khác phục vụ các công tác chuyên ngành riêng biệt. Thời gian doanh nghiệp kê khai thông tin hàng hóa chỉ mất từ 2 – 5 phút. Doanh nghiệp cũng tránh phải tiếp xúc trực tiếp với lực lượng chức năng, sẽ không phát sinh những vấn đề không minh bạch.
Ông Đồng Quốc Việt – Giám đốc VNPT chi nhánh Gia Lai cho biết: “Các quy trình trước đây ở cửa khẩu đa số là thủ công nên việc ứng dụng số hóa sẽ mang lại hiệu quả rất lớn cho chính quyền, người dân, doanh nghiệp trong các thủ tục thông quan/ Sử dụng nền tảng, người dân, doanh nghiệp có thể khai báo thông quan từ xa, bất cứ đâu. Việc thông quan được thực hiện hiệu quả, nhanh chóng/Các số liệu khi được số hóa để phục vụ cho nền tảng cửa khẩu số phục vụ tốt cho việc thống kê, báo cáo, một việc nữa rất quan trọng là tạo sự minh bạch cho việc hàng hóa qua lại qua cửa khẩu.”
Việc triển khai nền tảng cửa khẩu số giúp đẩy mạnh cải cách hành chính, tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí cho các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất nhập khẩu. Đặc biệt là giúp minh bạch hóa, hạn chế các tiêu cực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong hoạt động xuất nhập khẩu; đảm bảo tính liên tục trong các hoạt động tại cửa khẩu, góp phần hiện đại hóa khu vực cửa khẩu, đẩy mạnh hội nhập quốc tế. Do đó, Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh và các đơn vị chức năng liên quan như hải quan, biên phòng, thuế…đã thống nhất triển khai thử nghiệm giải pháp “Hệ thống nền tảng cửa khẩu số” do VNPT Gia Lai đề xuất.
Ông Nguyễn Như Trình – Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh – Trưởng Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh trao đổi : “Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh sẽ làm đầu mối để các đơn vị chức năng và VNPT để triển khai chủ trương chuyển đổi số của tỉnh. Trong quá trình thử nghiệm sẽ lấy ý kiến của các ngành chức năng, doanh nghiệp để trình UBND tỉnh triển khai chuyển đổi số được tốt hơn/Cửa khẩu số cũng góp phần vào thực hiện chuyển đổi số của tỉnh, giúp Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh phát triển thêm một bước nữa.”
Nền tảng cửa khẩu số hiện đã được triển khai tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và Cửa khẩu Tân Thanh tỉnh Lạng Sơn. Đồng thời đang thí điểm tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh; Cửa khẩu quốc tế Bờ Y, tỉnh Kom Tum; Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, tỉnh Tây Ninh…. Hòa chung xu thế số hóa của các cửa khẩu trên cả nước, Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh sẽ chính thức triển khai thí điểm nền tảng cửa khẩu số từ năm 2024.
Ngọc Hà – Thanh Sáng