Tỉnh Gia Lai hiện có 76 cán bộ y tế thuộc lĩnh vực Gây mê – Hồi sức (GMHS). Trong đó, có 3 bác sĩ chuyên khoa I GMHS, còn lại là Cử nhân, Cao đẳng, kỹ thuật viên, Điều dưỡng viên về GMHS. Với đội ngũ hiện có thì nhiều năm nay tuyến y tế cơ sở đều đã thực hiện được những ca phẫu thuật thông thường như đau ruột thừa, những ca tai nạn giao thông cần được cấp cứu kịp thời, mổ đẻ…Thế nhưng từ khi Thông tư số 13 của Bộ Y tế quy định tất cả các bệnh viện khi thực hiện phẫu thuật, thủ thuật đều phải có bác sĩ GMHS nên thành ra hiện nay tuyến y tế cơ sở cứ có ca GMHS là phải gửi lên tuyến trên.
Ông Đặng Trọng Tấn có nhu cầu đến Trung tâm Y tế huyện Ia Pa để tháo nẹp, vít gò má vì bị tai nạn giao thông trước đó. Bình thường lâu nay, TTYT tuyến huyện đều có thể thực hiện được những ca phẫu thuật thông thường, nhưng vì quy định của Thông tư số 13 nên các bác sĩ của bệnh viện không dám thực hiện bởi liên quan đến gây mê, gây tê, thành ra các bác sĩ phải chuyển bệnh nhân lên tuyến trên.
Bệnh nhân Đặng Trọng Tấn, xã Kim Tân, huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai nói:” Tôi bị tai nạn từ năm ngoái, đợt vừa rồi phải tháo vít nhưng tôi có vào bệnh viện Ia Pa này tháo cho thuận tiện nhưng mà vì chưa có bác sĩ gây mê, gây tê buộc tôi phải lên bệnh viện tuyến trên là 211 để mà tháo vít và nẹp.
Lên đó bệnh nhân rất đông 2 người 1 giường mà trời thì mưa gió nên không thuận tiện cho bệnh nhân, nên khi tháo vít xong tôi xin chuyển về dưới bệnh viện Ia Pa này để nằm điều trị tiếp cho đủ 10 ngày”.
Trong khi đó, Trung tâm y tế huyện Ia Pa được đầu tư phòng mổ hơn 6 năm nay gồm có 1 máy gây mê Drager, máy Monitoring 5 thông số, bàn mổ đa năng, máy hút đờm giãi, đèn mổ đa năng,…và 1 Cử nhân GMHS. Bình quân mỗi tháng bệnh viện thực hiện gần 10 ca phẫu thuật thông thường. Nhưng gần 1 năm nay, những thiết bị phục vụ cho công tác mổ này đành bỏ không.
Ông Huỳnh Ngọc Thiên, GĐ TTYT huyện Ia Pa, Gia Lai cho biết: “Khi thông tư 13 của Bộ Y tế ra đời và buộc các bệnh viện phải áp dụng thì bệnh viện Ia Pa cũng ảnh hưởng chung quy định này vì là không có bác sĩ gây mê. Thứ nhất là ảnh hưởng cho bệnh nhân, ví dụ bệnh nhân cấp cứu người ta đến muộn, ruột thừa chuẩn bị vỡ mà phải chuyển lên bệnh viện tuyến tỉnh, thời gian cũng mất hơn 2 tiếng thì rất nguy hiểm”.
Còn đối với TTYT huyện Krông Pa hiện đội ngũ bác sĩ còn rất thiếu, từ năm 2012 đến nay Bệnh viện mới đào tạo hoàn chỉnh được mấy chuyên khoa lẻ như Nội – Sản Nhi; Răng – Hàm – Mặt, Tai – Mũi – Họng để bảo đảm công tác khám sức khỏe ban đầu cho người dân. Riêng lĩnh vực GMHS về phía bệnh viện cũng mới chỉ đào tạo được Cử nhân.
Ông Đinh Viết Bửu, GĐ TTYT huyện Krông Pa, Gia Lai nói: “Áp lực mổ xẻ cũng phải đặt ra, đây cũng là cái khó vì không thực hiện thì không được, mà thực hiện lại không đúng với tinh thần Thông tư 13 của Bộ Y tế. Cần phải có giải pháp và lộ trình để hoàn thiện đội ngũ GMHS chứ không thể một sớm, một chiều có ngay được. Tính ra đào tạo 1 bác sĩ phải 6 năm , học tiếp chuyên khoa I phải đến 8 năm. Trong khi địa phương mình cán bộ y tế rất là thiếu nên phải có lộ trình, đặc thù gì ở vùng mình”.
Để đáp ứng nhu cầu thực tế hiện nay, đòi hỏi các bệnh viện phải gửi đi đào tạo đội ngũ Bác sĩ GMHS, nhằm hạn chế phải chuyển bệnh nhân lên tuyến trên. Còn hiện tại trước mắt, ngành Y tế Gia Lai cũng đã có giải pháp tháo gỡ khó khăn cho tuyến y tế cơ sở.
Ông Nguyễn Đình Tuấn , PGĐ Sở Y tế Gia Lai cho biết: “Chúng tôi chỉ đạo các đơn vị trong cùng hệ thống hỗ trợ lẫn nhau về vấn đề này như Bệnh viện 211 hỗ trợ BV thành phố, BV Đa khoa tỉnh hỗ trợ Bệnh viện Nhi Gia Lai. Đồng thời chúng tôi đã đề nghị BV Trung ương Huế hỗ trợ nhân lực tại chỗ về GMHS cho một số bệnh viện như BV Đa khoa khu vực An Khê, BVĐK khu vực Ayun Pa. Ngành cũng đã thống nhất với BHXH tỉnh cho Trung tâm Y tế các huyện có bác sĩ gây mê hồi sức đang trong thời gian đào tạo hoặc đã được đào tạo nhưng chưa đủ thời gian thực hành theo quy định vẫn tiếp tục mổ những ca cấp cứu thông thường như trước đây”.
Vì chưa có Bác sĩ GMHS nên tất cả bệnh nhân phẫu thuật ở tuyến huyện đều phải chuyển lên tuyến trên, mà cụ thể là Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Do đó từ tháng 2 đến tháng 8/2018, mỗi tháng trung bình đơn vị thực hiện hơn 1.200 ca phẫu thuật các loại. Đặc biệt là gia tăng số ca phẫu thuật loại 2 và loại 3 khoảng 200 ca/tháng, mà lẽ ra các ca phẫu thuật loại 3 được thực hiện tại các TTYT tuyến cơ sở. Hiện Bệnh viện Đa khoa tỉnh chỉ có 2 Bác sĩ GMHS để đáp ứng công việc phẫu thuật nên dẫn đến tình trạng quá tải. Trong khi các bác sĩ chuyên khoa Ngoại – Sản tuyến huyện lại không phát huy được tay nghề chỉ vì lý do chưa có bác sĩ GMHS theo như quy định.
Gia Lai là tỉnh Tây Nguyên có diện tích lớn, địa hình chia cắt, giao thông còn khó khăn, nhiều huyện, thị xã rất xa trung tâm tỉnh, nên lắm khi chuyển một ca bệnh lên tỉnh vốn ban đầu không có gì nghiêm trọng, lại có thể trở nên nguy hiểm đến tính mạng, chỉ vì đường xá xa xôi, mà “cứ có gây mê là phải gửi lên tuyến trên”./.
Lệ Xuân; Minh Trung