Cách đây 39 năm, dòng sông Ayun Pa thuộc thị xã Ayun Pa đã chứng kiến nhiều câu chuyện cảm động về tình người. Trong cuộc tháo chạy của Quân đoàn 2 Ngụy khỏi chiến trường Tây Nguyên qua dòng sông này, có những đứa trẻ bị lạc cha mẹ được đồng bào địa phương cưu mang, đùm bọc để hôm nay họ có được một cuộc sống mới.
Chị Yến cùng cán bộ đoàn khảo sát chiến dịch đường 7 bên bờ sông Ba.
Ngày ấy, chị Nguyễn Thị Yến (Hiện ở Phường Sông Bờ, Thị xã AyunPa) được gia đình bà Văn Thị Liễu nhận nuôi khi mới 5 ngày tuổi. Lớn lên chị chỉ được nghe dân làng kể lại về bố mẹ đẻ của mình rất mơ hồ…
Chị Yến kể: “ khi bố mẹ đẻ thì tôi không biết gì hết, nghe hàng xóm người ta kể lại, khi đẻ 5 ngày thì họ bỏ, họ đi. Giờ ở lại trên mảnh đất của ba mẹ nuôi, nhà cửa cái gì cũng để lại, ở đây để nuôi con cái học hành mới đi bộ đội mới về”
Bản danh sách những đứa trẻ bị bỏ rơi bên dòng sông Ayunpa năm xưa mà chúng tôi có được trong quá trình lần tìm cứ tiếp tục dài ra cùng với những tâm sự của các gia đình bị li tán.
Chị Ksor H’Yer-Buôn Phu Ma Miơng, Xã Ia Rtô, Thị xã AyunPa kể lại:“Tôi bị lạc bố mẹ khi chạy loạn, ngày ấy hỗn loạn, tôi rất sợ, được bố mẹ nuôi thương mang về nuôi đến nay sau ngày giải phóng đã gần 40 năm, tôi đã có cuộc sống đầy đủ trên mảnh đất này, được sống cùng với đồng bào nơi đây tôi rất vui, cảm thấy mình may mắn được cứu sống ngày ấy”
Trong cuộc khảo sát về chiến dịch Đường 7 mới đây, trên địa bàn thị xã Ayun Pa hiện có hàng chục đứa trẻ gốc gác từ Pleiku, Kon Tum, Bình Định… bị bỏ rơi trong cuộc ly tán ngày nào nay đã lớn khôn, được dựng vợ gả chồng, chăm chỉ làm ăn, có cuộc sống ổn định.
Qua trao đổi Ông Phan Cự Hảo-Chủ tịch Hội cựu chiến binh Thị xã Ayun Pa cho biết:“Qua chiến dịch Đường 7 sông Bờ, ngụy quân, ngụy quyền tại Pleiku tháo chạy theo con đường này và dọc con sông này, thì để lại rất nhiều các cháu trẻ lưu lạc, đồng bào JaRai cũng như người Kinh đã nhận các cháu nuôi. Hiện nay thì các cháu đều ở tuổi trên 40. Hoàn cảnh chung của các cháu, gia đình đều ổn định cả. cũng có một số cháu thì có nguyện vọng tìm lại gia đình. Thông qua đài, báo thì cũng thông tin đến các gia đình ở nơi xa, mà có điều kiện tìm lại các cháu thì vẫn tiếp tục giải quyết.”
Bên dòng sông Ayun Pa, cảnh vật, cuộc sống năm xưa giờ đã đổi thay nhiều. Thế nhưng vẫn còn thấp thoáng trong các buôn làng Jrai bên đường, những người con lưu lạc mang trong mình những nỗi niềm riêng.
Đoàn Bình-Hải Nhuận ( Quốc phòng Việt Nam)