Gia Lai – vùng đất với đa dạng các sắc màu văn hóa của cộng đồng các dân tộc cùng sinh sống trên mảnhh đất Tây Nguyên hùng vĩ đã và đang tạo nên những nét văn hóa độc đáo, đặc sắc của địa phương. Và trong guồng chảy của văn hóa hiện đại, trách nhiệm cũng đặt ra không nhỏ đối với mỗi người dân để góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc.
Với người Jrai hay BaNa đang sinh sống ở Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng; sản phẩm dệt thổ cẩm chính là một trong những nét văn hóa độc đáo và được gìn giữ từ bao đời nay. Từ những người bà, người mẹ và ngay cả những em bé nhỏ bây giờ cũng biết dệt thổ cẩm. Không chỉ dệt thổ cẩm cho các thành viên trong gia đình mà các sản phẩm dệt thổ cẩm của chị em phụ nữ DTTS ngày nay còn để bán cho người dân khi họ cần trong các nghi lễ truyền thống, cưới, hỏi… Giá trị kinh tế của các sản phẩm thổ cẩm tuy không cao nhưng vì lòng yêu nghề truyền thống của dân tộc, bà con vẫn quyết tâm bám với khung cửi, truyền dạy cho con cháu ở làng gìn giữ nghề; quyết tâm giữ lửa để nghề dệt thổ cẩm vẫn mãi là nét đẹp trong văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS nơi đây.
Chị Rơ Châm Nia – Làng M’Rông Yố 2, xã Ia Ka, huyện Chư Pah, Gia Lai cho biết: “Trong làng giờ nhiều chị em biết dệt thổ cẩm lắm. Em học lại nghề dệt này để giữ gìn văn hóa của đồng bào mình, để văn hóa không bị mất đi, để sau này còn dạy lại cho con, cho cháu nữa”.
Hơn 13 năm trôi qua, kể từ khi Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được Unesco công nhận là Kiệt tác di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại; Festival Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên lần thứ 2 được tổ chức tại tỉnh Gia Lai vào cuối năm 2018 chính là dịp để tôn vinh và ghi nhận những giá trị của loại hình văn hóa độc đáo, đặc sắc này. Nói như lời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc khi về tham dự Festival rằng: Tây Nguyên phải có chiến lược bền vững trong việc hồi sinh trở lại vẻ đẹp đại ngàn của một vùng đất sử thi; phải luôn ý thức gìn giữ không gian sống, phát huy các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể là truyền thống, niềm tự hào thiêng liêng của các cộng đồng Ê-đê, Gia Rai, M’nông, Ba-na, Kinh… trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam.
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: “Không ai gìn giữ Không gian văn hóa cồng chiêng tốt hơn chính đồng bào Tây Nguyên, những chủ thể đích thực của di sản độc đáo này. Vùng đất Tây Nguyên đang còn lưu giữ hơn 10.000 bộ chiêng, hàng trăm nghi lễ sử dụng cồng chiêng. Chúng ta gìn giữ, bảo tồn, phát huy giá trị của Không gian văn hóa cồng chiêng cũng chính là gìn giữ, bảo tồn, phát huy giá trị đặc trưng của văn hóa Tây Nguyên truyền thống”.
Cùng với bảo tồn và phát huy các giá trị của Không gian văn hóa cồng chiêng, các hoạt động khác như đan lát, tạc tượng, và đặc biệt là các lễ hội của đồng bào các DTTS cũng đang góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của cư dân bản địa nói riêng, của cộng đồng các dân tộc Việt Nam nói chung.
Ông Nguyễn Thành Trung – Hội viên Hội Nhiếp ảnh Việt Nam tỉnh Lâm Đồng cũng nói: “Hiện nay những nét văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS dần dần bị mai một và tôi thấy ở đây đã tổ chức lại, giúp bà con đồng bào mình sống lại, xây dựng lại nét văn hóa truyền thống. Đó là 1 điều rất là vui. Đối với tôi là người muốn ghi lại những hình ảnh nét văn hóa đó thì rất mừng”.
Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc – trách nhiệm của mỗi người dân Gia Lai hôm nay và cả mai sau; góp phần cho sứ mệnh giữ gìn không gian văn hóa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam./.
Mỹ Tiến, R’Piên, Duy Linh, CTV Bùi Đại (huyện Chư Pah)