Bà Rcom H’Ju ở Bôn Rưng Ma Rai, xã Ia Rbol có thể kể hàng giờ những câu chuyện về thổ cẩm của đồng bào Jrai ở Gia Lai. Cách dệt như thế nào, những tấm thổ cẩm quý đến mức nào và những câu chuyện từ lâu lắm rồi về những người bà, người mẹ trong làng luôn truyền dạy cho con cháu nghề dệt thổ cẩm như truyền lại điều quý giá của buôn làng.

Bà Rcom H’Ju cho biết: “Trước thì mình trồng bông, giờ bớt thời gian thì mình mua chỉ để cuốn, rồi lên khung, dệt thành sản phẩm, rồi cắt, khâu và trang trí hoa văn. Ở đây hoàn toàn dùng bằng tay hết theo truyền thống không dùng máy, nên sản phẩm nó chặt hơn, kỹ  hơn và đẹp hơn”.

Tình yêu với thổ cẩm, với văn hóa truyền thống đã cột chặt Bà Rcom H’Ju và những người phụ nữ buôn làng nơi đây với khung dệt, cứ xong việc rẫy, việc nhà mọi người lại tìm đến khung dệt. Tỉ mẩn với từng sợi chỉ chăm chút từng hoa văn và rồi người trong làng lại có được những tấm vải dệt mang sắc màu của núi rừng.

Bà Rcom H’Tre, Bôn Rưng Ma Rai, xã Ia Rbol, thị xã Ayun Pa, Gia Lai nói: “Việc duy trì rất là quan trọng với phong tục của người Jrai, tôi rất mong muốn dệt ra sản phẩm đẹp hơn, để truyền lại cho các em, các cháu để mà đưa ra các sản phẩm này đến với mọi người”.

Đã nhiều năm nay, ngôi nhà của bà Rcom H’Tre là nơi sinh hoạt của câu lạc bộ dệt thổ cẩm ở làng, và rất nhiều thiếu nữ trong làng đã thường xuyên đến học thổ cẩm. Đây là lớp học không có giáo án, không đóng học phí cả thầy và trò đều đến với nhau từ tình yêu văn hóa.

Thời gian gần đây, nhiều buôn làng ở Gia Lai đã được du khách tìm đến. Mọi người đến để được thưởng thức thanh âm rộn rã của cồng chiêng, đàn Tơ Rưng…bên những trang phục bình dị mà rực rỡ, đẹp mắt của những chàng trai, cô gái Jrai, Bơnah chất phát, đượm tình, điều đó càng thôi thúc các bà, các mẹ trong làng không thể không dạy việc dệt thổ cẩm cho lũ trẻ.

Bà Rcom H’Nuên, Bôn Rưng Ma Rai, xã Ia Rbol, thị xã Ayun Pa, Gia Lai cho biết: “Ở làng làm được rất nhiều sản phẩm như: Áo, váy, khăn choàng, túi sách…, không những phục vụ trong làng mà sắp tới sẽ được trưng bày tại ngày hội Festival cồng chiêng nữa, chị em rất là vui qua đây sẽ giới thiệu cho mọi người văn hóa truyền thống do chính bài tay mình làm được”.

Một người dệt được rồi, hai, ba người khác cũng bắt đầu tìm đến khung dệt. Vậy là buôn làng lại có thêm nhiều phụ nữ gắn bó với nghề dệt thổ cẩm truyền thống, họ đang lặng lẽ giữ lại sắc màu thổ cẩm cho riêng mình và cho cả cộng đồng, để rồi ai đến nơi đây cũng đều phải đắm say bởi nét đẹp trong đời sống văn hóa giàu bản sắc đẹp tựa núi rừng…/.

Kim Ngân, Ksor Tuối