Có thể nói là chưa bao giờ nông dân ở các địa phương trong tỉnh lại vất vả như hai năm trở lại đây khi cứ loay hoay với việc chuyển đổi cây trồng sao cho phù hợp.
Sở dĩ như vậy là do nhiều nông dân vẫn có thói quen chạy theo thời giá, cây nào được giá thì trồng, mất giá lại đem phá bỏ trồng thứ khác. Thế nên nông dân cứ bị xoáy vào vòng lẩn quẩn giữa các loại cây trồng và không xác định được cây trồng chủ lực.
Câu chuyện của nông dân huyện Mang Yang với cây chanh dây là một ví dụ mà chúng tôi sẽ đề cập qua phóng sự sau đây:
Thấy bà con thắng lợi khi trồng chanh dây nên năm vừa qua chị Phan Thị Phong ở xã Kon Thụp, huyện Mang Yang cũng đầu tư trồng 1 hecta chanh dây. Tuy nhiên chỉ mới thu hoạch được 1 – 2 lần, chưa kịp thu hồi lại vốn thì vườn cây bị bệnh. Trong khi tiêu, cà phê liên tục rớt giá, chanh dây lại bị bệnh nên chị Phong đang chưa biết sẽ trồng cây gì thay thế sau khi phá bỏ chanh dây.
Chị Phan Thị Phong, xã Kon Thụp, huyện Mang Yang cho biết: “mới thu được 1-2 lần là bị bệnh. Hư hết rồi nên bỏ thôi. Năm sau chẳng biết trồng gì nữa. Bây giờ rất là khó khăn”.
Cũng như gia đình chị Phong, thất bại với cây chanh dây, tuy xót của nhưng gia đình ông Nguyên cũng đành phải phá giàn vì có giữ lại cũng chẳng còn hy vọng khi mà vườn cây bị nhiễm bệnh nặng, giá cả lại thấp. Ông Nguyên cho biết, ông đã đầu tư cả trăm triệu đồng trồng 1hecta chanh dây, nhưng với tình hình như hiện nay xem như thất bại. Tuy nhiên ông Nguyên cũng như nhiều nông dân khác vẫn đang còn loay hoay chưa biết đầu tư trồng cây gì trong bối cảnh như hiện nay, tiêu, cà phê đều liên tục rớt giá.
Ông Nguyễn Ngọc Nguyên, xã Kon Thụp, huyện Mang Yang cũng nói: “Mọi năm thấy trồng chanh dây được, bà con có thu nhập. Năm nay mình cũng làm theo khoảng 1ha, nhưng thời tiết nó không ổn định, hư hết. Giờ thì không biết trồng cây gì, trồng cây gì cho hiệu quả. Bây giờ không biết xử lý sao nữa”.
Gia đình Anh Hoàng Văn Sáng, xã Kon Thụp, huyện Mang Yang cũng trong hoàn cảnh tương tự. Năm ngoái anh trồng 200 gốc chanh dây nhưng bị bệnh hết, bán chanh múc, không đủ vốn. “Giờ thì hư hết rồi chưa biết thế nào, trước mắt bỏ đó qua năm trồng bắp, trồng mì. Giá cả thị trường bấp bênh không biết làm gì được”, anh Sáng nói.
Theo số liệu thống kê của Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Mang Yang, thời điểm năm 2016 trên địa bàn huyện có khoảng 600 hecta chanh dây. Hiện tại con số này chỉ còn lại rất ít, chỉ khoảng vài ba hecta. Như vậy hàng trăm hecta chanh dây sau khi bị phá bỏ nếu không được tái đầu tư hợp lý sẽ là sự lãng phí lớn trong khi người dân thì loay hoay giữa các loại cây trồng và hết năm này đến năm khác vẫn cứ phát triển với một tâm lý may rủi.
Hồng Uyên, Duy Linh