Hiện nay, vấn đề xử lý môi trường của các nhà máy sản xuất tinh bột sắn ở Gia Lai còn nhiều nan giải, tình trạng ô nhiễm thường xuyên là nỗi bức xúc của người dân sinh sống tại khu vực xung quanh các nhà máy. Tuy nhiên, tại Nhà máy sản xuất tinh bột sắn GiaLai thuộc Chi nhánh Công ty Cổ phần nông sản thực phẩm Quảng Ngãi, vấn đề xử lý môi trường đã được quan tâm hàng đầu. Nhờ có sự đầu tư nâng cấp các thiết bị công nghệ kỹ thuật xử lý môi trường, nguy cơ ô nhiễm từ chất thải, khí thải tại đây đã được hạn chế đáng kể, góp phần cải thiện rõ rệt môi trường sống của cộng đồng cũng như đem lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp.
Nhà máy sản xuất tinh bột sắn.
Vào thời kỳ cao điểm mùa vụ, Nhà máy sản xuất tinh bột sắn đứng chân tại địa bàn thôn Nhơn Tân xã Đăktaley, huyện Măngyang thu mua khoảng 650 tấn nguyên liệu tươi mỗi ngày. Với công nghệ được đổi mới, đầu tư căn bản, sắn được thu mua, đưa thẳng vào dây chuyền sản xuất khép kín từ khâu gọt rửa, nghiền, tách bột, sấy…Hầu hết các công đoạn đều cần sử dụng nguồn nước và phát sinh nguồn nước thải. Ước tính lượng nước thải của nhà máy phát sinh khoảng 3200m3/ngày đêm. Bên cạnh đó có khoảng 25- 35 tấn chất thải rắn sinh ra trong quy trình sản xuất chủ yếu là vỏ, xơ bã và các mảnh vụn củ mì rơi vãi. Đặc biệt, nguồn ô nhiễm được coi là phổ biến tại hầu hết các nhà máy sản xuất bột mì chính là khí thải phát sinh từ quá trình lên men và phân hủy chất hữu cơ trong nước thải và bùn thải từ quá trình xử lý nước thải sản xuất. Các tác nhân này nếu không được xử lý triệt để sẽ là nguồn gây ô nhiễm nghiêm trọng đến môi trường xung quanh khu vực nhà máy.
Nhận thức rõ điều này, từ khi nhận tiếp quản từ Công ty Thịnh Phát, năm 2010, Công ty cổ phần nông sản thực phẩm Quảng Ngãi đã đầu tư hệ thống thiết bị nhà xưởng hiện đại, đồng thời xây dựng hệ thống cigar với hai hầm khí biogas quy mô và hiện đại, có diện tích trên 10.000m3, cùng với nhiều biện pháp cụ thể trong việc xử lý các chất thải, khí thải từ quá trình sản xuất.
Nói về vấn đề này Ông Nguyễn Tấn Chức, kỹ sư môi trường, công ty cổ phần nông sản thực phẩm Quảng Ngãi cho biết: Diện tích nhà máy rộng trên 10 hecta, nên chúng tôi có nhiều điều kiện để xây dựng mô hình này nhằm giảm thiểu và ngăn chặn các tác động gây ô nhiễm môi trường trong sản xuất cũng như sinh hoạt của nhà máy. Khi đi vào hoạt động hệ thống này đã mang lại nhiều lợi ích cho nhà máy. Với thiết kế khép kín như thế này, không những nhà máy xử lý được triệt để chất thải từ sản xuấ chế biến, không còn mùi khó chịu như các nhà máy sản xuất mì khác, đồng thời tăng cường phát huy tính tích cực trong bảo vệ môi trường ở nhà máy của công nhân.
Bằng quy trình xử lý khép kín đơn vị đã tận thu 100% khí biogas từ tất cả các chất thải, khí thải trong quá trình chế biến tinh bột sắn để đốt lò cấp nhiệt sấy sản phẩm thay cho than đá như trước đây. Mùi hôi được khống chế bằng việc tăng cường sử dụng vi sinh bám ở hồ sinh học và chế phẩm EM. Hệ thống hồ sinh học gồm 8 bể, cộng với thiết kế bể tự hoại 3 ngăn để lọc nước thải có trong hai hầm cigas trước khi ra môi trường xung quanh. Sau thời gian 72 ngày qua xử lý, nguồn nước thải ra môi trường được đảm bảo theo đúng quy định. Thêm vào đó, quanh khu vực sản xuất cũng như khu vực xử lý chất thải, đơn vị đã trồng thêm nhiều cây xanh để tăng độ che phủ, thực hiện thường xuyên nhắc nhở công nhân nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh chung trong đơn vị. Riêng chất thải rắn như bã mì, vỏ lụa sắn đơn vị đầu tư cho nông dân quanh vùng dùng làm phân vi sinh cho cây trồng. Với những biện pháp nỗ lực đầu tư công nghệ kỹ thuật để bảo vệ môi trường như trên, không những cải thiện tình trạng ô nhiễm mà nhà máy còn tận dụng được rất nhiều lợi ích từ chất thải cặn bã trong quá trình sản xuất và sinh hoạt. Hơn nữa, mùi hôi đặc trưng của nhà máy hiện giờ không đáng kể, lấy lại được môi trường sạch không chỉ trong nhà máy mà còn ở những khu vực dân cư lân cận.
Trò chuyện với Bà Huỳnh Thị Triêm, thôn Nhơn Thọ, xã Đăk Taley, huyện Mang Yang, tỉnh GiaLai, bà Triêm cho hay: Những năm gần đây không biết nhà máy dùng công nghệ gì hay biện pháp gì, mà chúng tôi không hề thấy mùi hôi bốc lên nồng nạc như trước kia. Trước kia chúng tôi không thể chịu được mùi hôi từ nhà máy. Bây giờ khác rồi, chúng tôi không còn phải sống chung với ô nhiễm như trước đây nữa.
Một môi trường làm việc lành mạnh, hiện đại và không ô nhiễm là diện mạo mới của nhà máy sản xuất tinh bột sắn GiaLai. Cùng với xử lý tốt vấn đề môi trường, đã góp phần quan trọng ổn định tình hình sản xuất, kinh doanh của đơn vị. Năm 2013 nhà máy sản xuất tinh bột sắn GiaLai đã nộp 33 tỷ vào ngân sách nhà nước, dự kiến 2014 nộp 63 tỷ vào ngân sách nhà nước.
Trả lời phóng viên Ông Lê Văn Tâm , giám đốc nhà máy sản xuất tinh bột sắn GiaLai cho biết: Từ cuối năm 2010, tôi tiếp quản nhà máy, từ đó đầu tư thêm kinh phí để mua công nghệ của các nước tiến tiến , đồng thời áp dụng sáng chế của công ty để vận hành hệ thống xử lý môi trường. Tôi nhận thấy, việc bảo vệ môi trường có một vai trò vô cùng quan trọng, không những giảm chi phí sản xuất, còn góp phần cải thiện môi trường. Đây là phương châm hàng đầu của chúng tôi khi
Không dừng lại ở những kết quả thu được, năm nay nhà máy sản xuất bột mì GiaLai đang phát động và triển khai phong trào “Năm môi trường” của nhà máy, tiếp tục thực hiện những biên pháp ra sức bảo vệ môi trường cùng với khẩu hiệu “Phát triển sản xuất kinh doanh phải đi đôi với cải thiện điều kiện lao động và bảo vệ môi trường”. Với những việc đã và đang làm, nhà máy sản xuất tinh bột sắn Gialai đã trở thành điển hình trong việc đưa công nghệ kỹ thuật vào công tác xử lý môi trường, góp phần ổn định sản xuất của doanh nghiệp cũng như đời sống của người dân trên địa bàn./
Minh Lý-K’tuối