Cây chanh dây hiện được xem là loại cây trồng mang lại thu nhập khá cho người nông dân bởi chi phí đầu tư thấp, ít tốn công. Có thời điểm giá cả lên cao nên người dân ở các địa phương trên địa bàn tỉnh trồng ồ ạt lên đến cả ngàn hecta. Hệ quả là giá chanh dây nhanh chóng giảm, đi kèm là sâu bệnh hại lây lan nhanh, dẫn đến rủi ro cao. Phản ánh thực trạng này tại huyện Mang Yang.
Khoảng đầu tháng 4/2017, ông Bưk ở làng Kơ TuDơng, xã H’ra, huyện Mang Yang phát hiện chanh dây nhà mình bị nhiễm bệnh phấn trắng, nám bã trầu. Do không có biện pháp phòng trừ hữu hiệu nên bệnh nhanh chóng lây lan ra khắp vườn cây. Hiện tại, diện tích 2 sào chanh dây nhà ông Bưk thì có đến hơn 70% cây bị nhiễm bệnh. Gia đình đang rất lo lắng bởi chanh dây bị nhiễm bệnh có giá bán thấp hơn so với các loại khác.
Ông Bưk nói: Chanh nhà mình bị bệnh cũng được thời gian rồi, có một số thì chết, số còn lại quả bị nám trắng. Thương lái họ mua với giá thấp. Giờ vùng nào cũng bị như vậy hết.
Không chỉ riêng gia đình ông Bưk, nhiều vườn chanh dây của bà con trong vùng cũng xuất hiện một số loại sâu bệnh gây hại như: nám bã trầu, úng rễ, nấm…khiến cây chết và rụng quả hàng loạt. Chưa kể, số chanh dây thu hoạch vì nhiễm bệnh thương lái chỉ mua ở mức giá từ 3.000 – 4.000 đồng/kg. Điều đáng lo, hiện tại mùa mưa ở Gia Lai đã bắt đầu, đây là điều kiện thích hợp cho các loại bệnh, nấm phát triển và lây lan ra diện rộng.
Ông Trần Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã H’ra, huyện Mang Yang cho biết: “Thời gian qua, người dân trên địa bàn đã tự phát trồng cây chanh dây rất nhiều. Hiện tại, chanh dây bị nhiễm sâu bệnh khiến giá thành giảm sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của bà con nông dân. Chính quyền địa phương cũng đã tiến hành khảo sát và hướng dẫn bà con những cách phòng trừ sâu bệnh nhưng diện tích chanh dây nhiễm bệnh vẫn còn tăng cao”.
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, trên địa bàn huyện Mang Yang hiện có hơn 200 ha chanh dây và có khả năng tăng mạnh trong thời gian tới. Diện tích chanh dây đang ngày một tăng nhanh kéo theo sâu, bệnh hại càng phát triển mạnh do nguồn cây giống không được kiểm soát. Trong khi đó, nông dân lại thiếu kỹ thuật trồng, chăm sóc, tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Ông Võ Văn Vinh, Phó Trưởng phòng NN & PTNT huyện Mang Yang cho biết: “Trước tình hình sâu bệnh lây lan mạnh trên cây chanh dây, ngành nông nghiệp cũng đã chủ động xuống cơ sở hướng dẫn cho bà con phun thuốc phòng trừ, đồng thời cũng khuyến cáo bà con không nên mở rộng thêm diện tích bởi thị thị trường tiêu thụ chanh dây hiện vẫn chưa ổn định”.
Đây là tình trạng khá phổ biến của nông dân khi sản xuất nông nghiệp chạy theo thị trường. Mỗi khi thấy loại cây nào giá tăng cao thì ồ ạt đầu tư trồng, đến khi sản phẩm sản xuất ra quá nhiều dẫn đến thừa, rớt giá, dịch bệnh bùng phát thì lại trắng tay, điêu đứng và phải chặt bỏ chuyển sang các loại cây trồng khác… ./.